Bariery komunikacyjne przeszkodą na drodze do efektywnego porozumiewania się

227
0
UDOSTĘPNIJ
Jak wiadomo, barier komunikacyjnych jest bardzo wiele. Na własnej skórze doświadczamy ich praktycznie każdego dnia i to od najmłodszych lat; m.in. wskazówki rodziców: nie rób tak, jesteś niegrzeczny również zaliczane są do barier komunikacyjnych. Do czynników odpowiedzialnych za powstawanie barier komunikacyjnych można zaliczyć: nieostrożność, nadinterpretację, odmienne charaktery, egocentryzm, brak zaufania, negatywne nastawienie do odbiorcy, emocje, różnice językowe czy też indywidualne.

Nieostrożność to bariera komunikacyjna, która dotyczy dwóch stron – zarówno rozmówcy jak i odbiorcy. Występuje ona wtedy kiedy nie słuchamy uważnie siebie nawzajem lub przekazujemy zbyt wiele informacji na raz. Nadinterpretacja to kolejna przeszkoda na drodze do efektywnej komunikacji. Mówimy o niej wtedy, gdy odbiorca słucha wybiórczo przekazywanych informacji, segregując je na te, które potwierdzają jego przekonania lub negują. Tak owa, może również wystąpić wtedy kiedy odbiorca ma uprzedzenia lub też interpretuje wypowiedzi nadawcy, zmieniając ich znaczenie, a także na tej podstawie formułując wnioski. Natomiast, egocentryzm to nic innego jak nadmierne zainteresowanie sobą. Pod czas komunikacji przejawia się to najczęściej mówieniem o sobie i swoich uwagach bądź też potrzebach. Takiego rozmówcę poznamy po tym, iż najczęściej nie będzie on słuchał tylko interesował się tym, co inni mają do powiedzenia ale na jego temat.

Pomimo wyżej wymienionych typów barier komunikacyjnych najczęściej występującą barierą jest percepcja, czyli proces selekcjonowania, wartościowania oraz kategoryzowania informacji dostarczanych przez nadawcę.

Jeden z uczonych, Robert Bolton podzielił bariery komunikacyjne na 3 rodzaje:

  • osądzanie
  • udzielanie rad/dawanie rozwiązań
  • uciekanie

Pierwsza z nich czyli osądzanie związana jest z tym, iż bardzo często wyrażamy opinie oraz oceniamy, szczególnie gdy górę biorą uczucia. Z łatwością komentujemy zachowanie innych, etykietujemy oraz stawiamy hipotezy. Aby zapobiegać tej barierze należy, mówić w 1 osobie liczby pojedynczej, czyli Ja…., a nie Ty. Ponadto unikajmy opisywania innych oraz ich zachowań.

Druga z nich, również częsta, szczególnie w relacjach biznesowych to udzielanie rad. Pouczanie z góry kojarzy się z czymś negatywnym, daje odczucie bycia gorszym i zamyka większość rozmówców, ponadto sprawia, iż druga osoba nie może przedstawić swojego zdania. Z dawaniem rozwiązań związane jest także rozkazywanie, umoralnianie, dociekliwe zadawanie pytań, a także grożenie.

Trzecia według tej klasyfikacji bariera to uciekanie, czyli unikanie udziału w troskach drugiego człowieka m.in. nie słuchanie, odwracanie uwagi, zanik postawy empatycznej.

Na pierwszy rzut oka, poruszone tutaj bariery komunikacyjne wydają się błahe, lecz to one są przyczyną licznych konfliktów i nieporozumień. Niestety zazwyczaj obniżają one samoocenę rozmówcy i powodują zamykanie się lub agresję. Skłaniają do przyjmowania postawy obronnej, budzą opór i lęk.